Edukacja zdrowotna

Klasa 4, program Moje zdrowie

ocena

Wymagania

zapamiętywanie

dopuszczający

Uczeń:

- wymienia podstawowe pojęcia związane ze zdrowiem i zdrowym stylem życia;

- rozpoznaje podstawowe czynności higieniczne, takie jak mycie rąk, zębów, twarzy, ciała i włosów;

- wskazuje podstawowe środki higieniczne i pielęgnacyjne;

 - wskazuje, kiedy gorączka może być groźna, a kiedy nie wymaga obniżania;

- wymienia wybrane objawy choroby, np. ból głowy, brzucha, gorączkę, wymioty;

- z pomocą nauczyciela podaje przykłady sytuacji, w których należy wezwać pomoc medyczną;

- wymienia podstawowe produkty korzystne i niekorzystne dla zdrowia;

- rozpoznaje warzywa, owoce, wodę jako korzystne dla zdrowia;

- wskazuje przykłady fast foodów, słodyczy i napojów słodzonych;

- wie jak uprawi się proste rośliny w domu/ogrodzie;

- wymienia zdrowe składniki diety;

- wymienia podstawowe zasady higieny cyfrowej;

- rozpoznaje zagrożenia wynikające z niewłaściwego korzystania z Internetu np. uzależnienie od Internetu i gier, niebezpieczne kontakty w sieci, grooming;

- wskazuje, że urządzenia ekranowe mogą wpływać na zdrowie.

rozumienie

dostateczny

Uczeń:

- wyjaśnia, czym jest zdrowie, zdrowy styl życia, higiena osobista, profilaktyka, gorączka, szczepienia, nadwaga i otyłość;

- omawia znaczenie higieny osobistej dla utrzymania zdrowia;

- wymienia wiarygodne źródła informacji o zdrowiu;

- wyjaśnia pojęcie grupy ryzyka;

- mierzy temperaturę ciała różnymi termometrami;

- opisuje zasady przygotowania się do wizyty lekarskiej i stomatologicznej

- wyjaśnia, czym jest talerz zdrowego żywienia, zdrowe nawadnianie, nadwaga i otyłość;

- wyjaśnia, czym jest nadwaga i otyłość, oraz omawia, na czym polega ich profilaktyka;

- opisuje znaczenie regularnego spożywania posiłków, jedzenia warzyw i owoców oraz unikania żywności niekorzystnej dla zdrowia;

- omawia podstawowe zasady przechowywania żywności;

- korzysta z aplikacji mobilnych do oceny składu produktów;

- wyjaśnia pojęcia: niebieskie światło, szyja SMS-owa, krótkowzroczność, higiena cyfrowa, grooming;

- omawia różnice między relacjami bez użycia technologii a relacjami z użyciem urządzeń elektronicznych;

- opisuje korzyści wynikające z przestrzegania domowych zasad ekranowych;

zastosowanie

dobry

Uczeń:

- stosuje zasady higieny osobistej w codziennych sytuacjach;

- przygotowuje odpowiedzi na pytania standardowo zadawane przez lekarza;

- dobiera właściwe zachowanie do objawów choroby lub sytuacji zagrożenia zdrowia;

- stosuje zalecenia zgodne z talerzem zdrowego żywienia;

- dostosowuje wielkość porcji do swoich potrzeb;

- przygotowuje proste zdrowe posiłki, napoje i przekąski;

- rozpoznaje oznakowania na etykietach produktów spożywczych, w tym informacje o wartości odżywczej i alergenach;

- ocenia świeżość produktów i rozpoznaje oznaki psucia się żywności;

- stosuje zasady higieny cyfrowej;

- dobiera sposoby reagowania na zagrożenia związane z korzystaniem z Internetu;

- wskazuje miejsca i osoby, u których można szukać pomocy;

- przestrzega ustalonych zasad ekranowych.

analiza i ocena

bardzo dobry

Uczeń:

- analizuje skład produktów spożywczych, korzystając z etykiet lub wiarygodnych aplikacji mobilnych;

- uzasadnia wybór produktów bogatych w podstawowe składniki odżywcze;

- ocenia wpływ słodzonych napojów, fast foodów i słodyczy na zdrowie;

- szacuje zapotrzebowanie na produkty spożywcze, aby ograniczać marnowanie żywności;

- analizuje skutki nadmiernego korzystania z urządzeń ekranowych dla zdrowia fizycznego, psychicznego i relacji społecznych;

- ocenia ryzyko związane z niebezpiecznymi kontaktami w sieci;

- uzasadnia, dlaczego należy przestrzegać zasad higieny cyfrowej i reagować na zagrożenia internetowe;

- analizuje znaczenie profilaktyki, szczepień, badań profilaktycznych

i przesiewowych;

- uzasadnia, dlaczego warto korzystać z wiarygodnych źródeł informacji

o zdrowiu;

- ocenia, które objawy mogą wymagać pilnej konsultacji z dorosłym lub lekarzem;

- omawia zasady pierwszej pomocy w sytuacjach zagrożenia życia i zdrowia.

tworzenie

celujący

Uczeń:

- projektuje własny plan dbania o zdrowie fizyczne, higienę i profilaktykę;

- tworzy instrukcję przygotowania się do wizyty lekarskiej lub stomatologicznej;

- opracowuje schemat postępowania w sytuacji zagrożenia życia i zdrowia;

- proponuje działania promujące odpowiedzialność za zdrowie własne i innych osób. - projektuje jadłospis lub drugie śniadanie zgodne z zasadami zdrowego żywienia;

- tworzy plan zakupów ograniczający marnowanie żywności;

- opracowuje propozycję zdrowego posiłku z wykorzystaniem produktów roślinnych;

- proponuje działania zachęcające innych do zdrowego odżywiania i picia wody zamiast napojów słodzonych;

- tworzy domowe lub klasowe zasady ekranowe;

- projektuje instrukcję reagowania na zagrożenia w Internecie, w tym grooming lub uzależnienie od gier;

- opracowuje materiały promujące bezpieczne i zdrowe korzystanie z technologii.

Klasa 5, pogram nauczania „Moje zdrowie”

ocena

wymagania

zapamiętywanie

dopuszczający

Uczeń:

- wymienia podstawowe emocje, przykłady stresu i sposoby odpoczynku;

- rozpoznaje pojęcia: zdrowie psychiczne, sen, relaksacja, samoocena, asertywność, przemoc, autoagresja, komunikacja werbalna i niewerbalna;

- wymienia pojęcia: koleżeństwo, przyjaźń, zauroczenie, zakochanie, miłość, rodzina;

- wymienia przykłady czynników środowiskowych wpływających na zdrowie: zanieczyszczenie powietrza i wody, hałas, zmiany klimatu, zmniejszenie ilości terenów zielonych;

- rozpoznaje przykłady działań proekologicznych;

- rozpoznaje przykłady właściwych i niewłaściwych zachowań w relacjach;

- wymienia podstawowe funkcje rodziny;

- wskazuje przykładowe miejsca uzyskania pomocy;

- wymienia przykłady aktywności fizycznej i podstawowe korzyści zdrowotne wynikające z ruchu;

- rozpoznaje negatywne skutki siedzącego trybu życia;

- wskazuje przykłady aktywnych przerw.

rozumienie

dostateczny

Uczeń:

- wyjaśnia znaczenie snu dla zdrowia fizycznego i psychicznego;

- wyjaśnia wpływ stresu na ciało;

- opisuje kluczowe czynniki wpływające na jakość snu, w tym negatywny wpływ urządzeń elektronicznych przed snem;

- wyjaśnia pojęcia związane z relacjami;

- opisuje przejawy prawidłowego funkcjonowania rodziny;

- omawia wartość rodziny w życiu człowieka oraz podstawowe prawa i obowiązki dziecka i rodziców;

- omawia pojęcie stresu, zdrowia psychicznego, pozytywnej samooceny

i asertywności;

- wyjaśnia, jak jakość środowiska naturalnego wpływa na zdrowie człowieka;

- opisuje wpływ wzrostu średniej globalnej temperatury na zdrowie i warunki życia;

- wyjaśnia, dlaczego kontakt z naturą jest istotny dla zdrowia;

- rozróżnia postawę asertywną, agresywną i uległą;

-  wyjaśnia, dlaczego aktywność fizyczna jest ważna dla zdrowia i profilaktyki nadwagi oraz otyłości;

- opisuje zasady bezpieczeństwa podczas ruchu i dobierania stroju do pogody;

- wyjaśnia znaczenie prawidłowej postawy ciała.

zastosowanie

dobry

Uczeń:

- stosuje ćwiczenia relaksacyjne, oddechowe i techniki uważności;

- praktykuje techniki relaksacji przed zaśnięciem i zasady higieny snu;

- rozpoznaje i nazywa emocje u siebie i innych osób;

- stosuje konstruktywne sposoby radzenia sobie ze stresem i emocjami;

- wskazuje miejsca pomocy psychologicznej, psychoterapeutycznej

i psychiatrycznej;

- uczestniczy w różnorodnych formach aktywności fizycznej, szczególnie

na świeżym powietrzu;

- sprawdza aktualny stan zanieczyszczenia powietrza i natężenie hałasu przy użyciu technologii informacyjno-komunikacyjnych;

- podaje przykłady ograniczania zanieczyszczeń i hałasu w swoim otoczeni;

- stosuje zasady odpowiedzialności wobec zwierząt domowych, dzikiej przyrody i ekosystemów;

- dobiera strój do warunków atmosferycznych;

- wskazuje sposoby dbania o więzi rodzinne i rówieśnicze;

- rozpoznaje niewłaściwe zachowania w relacjach;

- stosuje zasady szacunku, empatii i odpowiedzialności w kontaktach z innymi;

- opisuje sposoby radzenia sobie ze zmianami w rodzinie;

- stosuje zasady bezpieczeństwa;

- znajduje miejsca, obiekty i wydarzenia w okolicy, które można wykorzystać do aktywności fizycznej.

analiza i ocena

bardzo dobry

Uczeń:

- analizuje wpływ stresu na ciało, myśli, emocje i zdolności poznawcze;

- ocenia zachowania przemocowe, w tym przemoc fizyczną, psychiczną, rówieśniczą i cyberprzemoc;

- uzasadnia, kiedy sytuacja wymaga reakcji osoby dorosłej;

- omawia potrzeby osób z zaburzeniami neurorozwojowymi i niepełnosprawnościami;

- analizuje czynniki wpływające na atmosferę w rodzinie;

- ocenia, które zachowania wzmacniają, a które osłabiają relacje;

- uzasadnia, dlaczego należy dbać o więzi rodzinne oraz szukać wsparcia

w sytuacjach trudnych, takich jak rozwód, choroba, śmierć czy pojawienie się rodzeństwa;

- analizuje zależności między stanem środowiska, zmianami klimatu, hałasem a zdrowiem człowieka;

- ocenia skuteczność różnych działań proekologicznych;

- uzasadnia potrzebę profilaktyki niedosłuchu oraz ochrony terenów zielonych;

- analizuje wpływ ruchu i siedzącego trybu życia na zdrowie;

- ocenia, które formy aktywności są odpowiednie do wieku, zainteresowań, pogody i zasad bezpieczeństwa;

- uzasadnia potrzebę aktywnych przerw oraz regularnych ćwiczeń kształtujących prawidłową postawę.

tworzenie

celujący

Uczeń:

- tworzy plan dbania o zdrowie psychiczne, sen i radzenie sobie ze stresem;

- projektuje zasady pierwszej pomocy emocjonalnej;

- opracowuje scenariusz reagowania na przemoc, autoagresję lub kryzys psychiczny;

- proponuje działania wspierające empatię, asertywność i dobrą komunikację w klasie;

- tworzy kodeks dobrych relacji rówieśniczych i rodzinnych;

- projektuje sposoby wzmacniania więzi rodzinnych;

- proponuje działania wspierające osoby przeżywające trudne zmiany w rodzinie;

- projektuje plan aktywności fizycznej dla siebie, klasy lub rodziny;

- projektuje działanie proekologiczne poprawiające stan środowiska i własne zdrowie;

- tworzy plan ograniczania hałasu, zanieczyszczenia powietrza lub poprawy kontaktu z naturą w najbliższym otoczeniu;

- organizuje lub proponuje akcję klasową na rzecz przyrody;

- tworzy kampanię promującą aktywność fizyczną;

- opracowuje propozycję gry terenowej lub zestawu aktywnych przerw ograniczających czas siedzenia;

Klasa 6, program „Moje zdrowie”

ocena

wymagania

zapamiętywanie

dopuszczający

Uczeń:

- wymienia podstawowe zasady higieny cyfrowej;

- rozpoznaje pojęcia: niebieskie światło, szyja SMS-owa; krótkowzroczność, cyberprzemoc, hejt, mowa nienawiści; patostreaming, cyberrzeczywistość, grooming, AI i VR;

- wymienia przykłady uzależnień i substancji psychoaktywnych, w tym alkohol, wyroby tytoniowe i napoje energetyzujące;

- rozpoznaje zagrożenia związane z nadmiernym korzystaniem z Internetu

i używaniem substancji psychoaktywnych;

- wymienia podstawowe zmiany fizyczne, psychiczne, emocjonalne i społeczne występujące w okresie dojrzewania;

- rozpoznaje podstawowe zasady higieny osobistej związanej ze zmianami okresu dojrzewania;

- wymienia podstawowe rodzaje relacji: koleżeństwo, przyjaźń, zauroczenie, zakochanie, miłość;

- rozpoznaje przykłady właściwych i niewłaściwych zachowań w relacjach;

- wymienia podstawowe funkcje rodziny oraz przykłady zmian, które mogą w niej występować.

rozumienie

dostateczny

Uczeń:

- wyjaśnia wpływ urządzeń ekranowych na zdrowie;

- omawia różnice między relacjami bezpośrednimi a relacjami z użyciem technologii;

- opisuje zagrożenia wynikające z niewłaściwego używania technologii, w tym cyberprzemoc, hejt, mowę nienawiści, patostreaming i uzależnienie od Internetu;

- wyjaśnia, czym jest uzależnienie;

- omawia podstawowe zagrożenia wynikające z używania alkoholu, tytoniu, napojów energetyzujących i innych substancji psychoaktywnych;

- opisuje korzyści wynikające z przestrzegania domowych zasad ekranowych;

- opisuje zmiany zachodzące w okresie dojrzewania;

- wyjaśnia różnice między dojrzewaniem fizycznym a dojrzałością psychiczną;

- omawia zmiany zachodzące w mózgu nastolatka i ich wpływ na zachowanie;

- wyjaśnia pojęcia związane z relacjami;

- opisuje funkcje rodziny, przejawy jej prawidłowego funkcjonowania oraz wartość rodziny w życiu człowieka;

- omawia podstawowe prawa i obowiązki dziecka oraz rodziców.

zastosowanie

dobry

Uczeń:

- stosuje zasady bezpiecznego korzystania z Internetu, AI i VR;

- wskazuje sposoby reagowania na zagrożenia w sieci oraz miejsca uzyskania pomocy specjalistycznej;

– stosuje zasady higieny cyfrowej i unikania zachowań ryzykownych;

- wskazuje sposoby reagowania w sytuacjach zagrożenia uzależnieniem;

- wymienia miejsca uzyskania pomocy specjalistycznej;

- formułuje proste argumenty za nieużywaniem substancji psychoaktywnych;

- identyfikuje zmiany dotyczące dojrzewania należące do normy medycznej oraz te, które mogą od niej odbiegać;

- stosuje zasady higieny skóry twarzy, całego ciała i narządów płciowych;

- wskazuje, kiedy należy zwrócić się o pomoc do osoby dorosłej lub specjalisty;

- wskazuje sposoby dbania o więzi rodzinne i rówieśnicze;

- rozpoznaje sytuacje, w których może dojść do naruszenia granic osobistych;

- stosuje zasady szacunku, empatii i ochrony granic własnych oraz innych osób;

- wymienia sposoby radzenia sobie ze zmianami w rodzinie.

analiza i ocena

bardzo dobry

Uczeń:

- analizuje korzyści i zagrożenia związane ze sztuczną inteligencją oraz wirtualną rzeczywistością;

- ocenia konsekwencje hejtu, mowy nienawiści, cyberprzemocy, patostreamingu i kreowania cyberrzeczywistości;

- uzasadnia potrzebę odpowiedzialnego korzystania z technologii;

- analizuje mechanizm uzależnienia oraz skutki zdrowotne i społeczne używania alkoholu, tytoniu, napojów energetyzujących i innych substancji psychoaktywnych;

- ocenia wpływ zachowań ryzykownych na zdrowie, relacje i bezpieczeństwo;

- uzasadnia korzyści wynikające z niezażywania substancji psychoaktywnych;

-  analizuje wpływ zmian fizycznych, psychicznych, emocjonalnych i społecznych na funkcjonowanie nastolatka;

- porównuje dojrzewanie fizyczne i psychiczną dojrzałość;

- uzasadnia znaczenie higieny, obserwowania swojego ciała i szukania pomocy w sytuacjach niepokojących;

- analizuje czynniki wpływające na atmosferę w rodzinie i jakość relacji;

- ocenia, które zachowania są wspierające, a które niewłaściwe lub naruszające granice osobiste;

- uzasadnia, dlaczego w sytuacji zagrożenia, przemocy lub przekroczenia granic należy szukać pomocy.

tworzenie

celujący

Uczeń:

- tworzy poradnik odpowiedzialnego korzystania z Internetu, AI lub VR;

- projektuje kampanię przeciw hejtowi, cyberprzemocy, mowie nienawiści lub patostreamingowi;

- opracowuje procedurę reagowania na zagrożenia cyfrowe;    

- projektuje kampanię profilaktyczną przeciw uzależnieniom;

- tworzy materiały edukacyjne promujące zdrowe wybory;

- opracowuje zestaw argumentów dotyczących korzyści z niespożywania alkoholu, nieużywania wyrobów tytoniowych i niespożywania napojów energetyzujących;

- tworzy poradnik dotyczący dojrzewania i higieny osobistej;

- opracowuje zasady dbania o zdrowie, komfort i bezpieczeństwo w okresie dojrzewania;

- proponuje sposoby radzenia sobie ze zmianami okresu dojrzewania

z poszanowaniem prywatności i godności własnej oraz innych osób;

- tworzy kodeks dobrych relacji opartych na szacunku, empatii, odpowiedzialności i ochronie granic;

- projektuje sposoby wspierania osób doświadczających trudnych zmian rodzinnych;

- proponuje działania wzmacniające więzi rodzinne i rówieśnicze.

Klasa 7, dział – Nasze zdrowie fizyczne.

ocena

wymagania

zapamiętywanie

dopuszczający

Uczeń:

- wymienia podstawowe czynniki wpływające pozytywnie i negatywnie na zdrowie i samopoczucie;

- rozpoznaje przykłady chorób zakaźnych, przewlekłych i cywilizacyjnych.

- wymienia wybrane drogi przenoszenia chorób zakaźnych, np. drogę kropelkową, przez kontakt, przez krew;

- wskazuje podstawowe zasady higieny i profilaktyki zakażeń;

- rozpoznaje pojęcia: epidemia, pandemia, szczepienie, antybiotyk, antybiotykoodporność, BMI, tętno, ciśnienie krwi;

- wymienia podstawowe zasady zdrowego odżywiania;

- rozpoznaje elementy talerza zdrowego żywienia;

- wymienia przykłady konsekwencji niewłaściwego odżywiania, np. nadwagę, otyłość, cukrzycę typu 2, choroby układu krążenia;

- wskazuje przykłady suplementów, napojów energetyzujących i środków dopingujących;

- wymienia podstawowe emocje, potrzeby i przykłady objawów stresu;

- rozpoznaje pojęcia: dobrostan, poczucie własnej wartości, obraz ciała, pierwsza pomoc emocjonalna, depresja, zaburzenia lękowe, zaburzenia odżywiania;

- wskazuje przykładowe osoby i miejsca, gdzie można szukać pomocy w trudnościach emocjonalnych;

- wymienia przykłady zachowań ryzykownych w Internecie i poza nim;

- rozpoznaje pojęcia: cyberprzemoc, hejt, mowa nienawiści, challenge, patostreaming, seksting, uzależnienie od mediów społecznościowych i gier, substancje psychoaktywne;

- wymienia przykłady substancji psychoaktywnych, np. alkohol, tytoń, narkotyki, leki stosowane niezgodnie z zaleceniami.

rozumienie

dostateczny

Uczeń:

- wyjaśnia, czym są choroby zakaźne, epidemie i pandemie;

- opisuje podstawowe sposoby ograniczania ryzyka zakażenia;

- wyjaśnia znaczenie szczepień oraz rozróżnia szczepienia obowiązkowe i zalecane;

- omawia wybrane choroby przewlekłe i cywilizacyjne, np. otyłość, próchnicę, nadciśnienie, cukrzycę, alergie;

- opisuje podstawowe mierniki zdrowia fizycznego, takie jak BMI, ciśnienie tętnicze, tętno, poziom glukozy i profil lipidowy;

- wyjaśnia, na czym polega komponowanie zbilansowanego posiłku;

- opisuje znaczenie diety w profilaktyce chorób;

- omawia konsekwencje niewłaściwego odżywiania;

- wyjaśnia, czym są posiłki przedwysiłkowe i powysiłkowe;

- opisuje negatywne skutki nieprawidłowych diet, nadużywania suplementów, napojów energetyzujących i dopingu;

- wyjaśnia zależność między emocjami, myślami, objawami fizycznymi

i zachowaniem;

- opisuje znaczenie poczucia własnej wartości i pozytywnego obrazu ciała;

- omawia wpływ Internetu i mediów społecznościowych na obraz ciała;

- wyjaśnia, czym jest dobrostan i jakie czynniki mogą na niego wpływać, np. aktywność fizyczna, dieta, sen, higiena cyfrowa;

- opisuje specyfikę cyfrowych relacji i zachowań;

- wyjaśnia konsekwencje dzielenia się informacjami osobistymi i danymi wrażliwymi w Internecie;

- opisuje konsekwencje odbioru niewłaściwych treści, np. patostreamingu i internetowych wyzwań;

- omawia skutki zdrowotne i psychospołeczne używania substancji psychoaktywnych.

zastosowanie

dobry

Uczeń:

- stosuje zasady profilaktyki epidemiologicznej w typowych sytuacjach życia codziennego;

- mierzy tętno i ciśnienie tętnicze krwi w spoczynku oraz po wysiłku za pomocą aparatu automatycznego;

- wskazuje objawy najczęstszych chorób zakaźnych oraz objawy, które mogą być groźne;

- dobiera sposoby ograniczania ryzyka zakażenia do określonej sytuacji;

- wskazuje przeszkody społeczne, techniczne i architektoniczne w życiu osób z niepełnosprawnością;

- planuje i komponuje zbilansowane posiłki zgodnie z talerzem zdrowego żywienia;

- przygotowuje prosty zdrowy posiłek, napój izotoniczny lub posiłek przedwysiłkowy i powysiłkowy;

- korzysta z wiarygodnych aplikacji mobilnych lub programów komputerowych do planowania posiłków;

- dobiera produkty do potrzeb organizmu w typowej sytuacji;

- analizuje własne zachowania, uczucia i potrzeby w różnych sytuacjach pod kątem budowania poczucia własnej wartości;

- stosuje adekwatne techniki radzenia sobie z trudnościami;

- stosuje zasady pierwszej pomocy emocjonalnej wobec osób ze swojego otoczenia;

-wskazuje sposoby szukania pomocy w przypadku trudności emocjonalnych;

- analizuje własną aktywność w Internecie pod kątem potencjalnych zagrożeń;

- wykorzystuje sposoby chroniące przed szkodliwym korzystaniem z technologii;

- stosuje postawę asertywną i nie ulega presji otoczenia;

- wskazuje sposoby unikania zachowań ryzykownych oraz szukania pomocy.

analiza i ocena

bardzo dobry

Uczeń:

- analizuje wpływ różnych czynników na zdrowie fizyczne i samopoczucie;

- wyjaśnia zagrożenia wynikające z antybiotykoodporności oraz dezinformacji dotyczącej szczepień;

- ocenia znaczenie monitorowania parametrów zdrowotnych przez całe życie;

- uzasadnia potrzebę profilaktyki chorób zakaźnych, przewlekłych i cywilizacyjnych;

- analizuje wyzwania osób żyjących z chorobami przewlekłymi lub niepełnosprawnościami;

- analizuje skład i wartość odżywczą posiłków;

- ocenia skutki stosowania nieprawidłowych diet, suplementów, napojów energetyzujących i środków dopingujących;

- uzasadnia znaczenie diety w kontekście chorób autoimmunologicznych i alergii pokarmowych;

- porównuje różne sposoby żywienia pod kątem ich wpływu na zdrowie;

- analizuje wpływ emocji, myśli, potrzeb, Internetu i mediów społecznościowych na zachowanie, ciało i samoocenę;

- ocenia czynniki wspierające i osłabiające dobrostan;

- uzasadnia potrzebę dbania o pozytywny obraz własnego ciała.

- omawia potrzeby osób z najczęstszymi zaburzeniami psychicznymi występującymi w okresie dojrzewania, np. depresyjnymi, lękowymi, odżywiania;

- analizuje konsekwencje cyberprzemocy, hejtu, mowy nienawiści, sekstingu, korzystania z pornografii oraz uzależnienia od mediów społecznościowych i gier;

- ocenia wpływ substancji psychoaktywnych na zdrowie, relacje i najbliższe otoczenie;

- formułuje argumenty zachęcające do unikania zachowań ryzykownych wpływających na rozwój uzależnień.

tworzenie

celujący

Uczeń:

- projektuje działania promujące profilaktykę chorób zakaźnych, przewlekłych lub cywilizacyjnych;

- tworzy instrukcję monitorowania podstawowych parametrów zdrowia;

- opracowuje propozycje rozwiązań ułatwiających funkcjonowanie osób

z niepełnosprawnością w szkole lub najbliższym otoczeniu;

- formułuje argumenty przeciw dezinformacji zdrowotnej i antyszczepionkowej;

- proponuje działania wzmacniające odpowiedzialność za zdrowie własne i innych osób;

- projektuje jadłospis zgodny z zasadami zdrowego żywienia i dostosowany do określonej potrzeby, np. aktywności fizycznej, alergii pokarmowej lub choroby autoimmunologicznej;

- tworzy przepis na zdrowy posiłek, napój izotoniczny lub posiłek regeneracyjny;

- opracowuje materiały edukacyjne przestrzegające przed dopingiem, nadmierną suplementacją i napojami energetyzującymi;

- tworzy osobisty plan dbania o dobrostan psychiczny;

- projektuje działania wspierające poczucie własnej wartości i pozytywny obraz ciała;

- opracowuje instrukcję pierwszej pomocy emocjonalnej dla rówieśników;

- proponuje rozwiązania ograniczające negatywny wpływ mediów społecznościowych na samoocenę i obraz ciała;

- projektuje kampanię promującą higienę cyfrową i styl życia wolny od zachowań ryzykownych;

- tworzy materiały edukacyjne dotyczące unikania uzależnień, hejtu, mowy nienawiści i presji rówieśniczej;

- realizuje działania profilaktyczne we współpracy ze środowiskiem rówieśniczym, rodzinnym, szkolnym lub lokalnym.

Klasa 8, program nauczania „Nasze zdrowie”

ocena

wymagania

zapamiętywanie

dopuszczający

Uczeń:

- wymienia podstawowe rodzaje relacji: zakochanie, popęd seksualny, miłość młodzieńcza, miłość dojrzała, relacje rodzinne;

- rozpoznaje pojęcie odpowiedzialności w relacjach;

- wskazuje przykłady konfliktów i problemów w relacjach;

- wymienia podstawowe cele rozwojowe i wyzwania okresu dojrzewania;

- rozpoznaje pojęcia: rozwój płciowy, układ moczowo-płciowy menstruacja, menopauza, andropauza, starość, ubóstwo menstruacyjne.

- wymienia przykłady produktów menstruacyjnych;

- wymienia przykłady zagrożeń środowiskowych, takich jak zmiana klimatu, degradacja środowiska, utrata bioróżnorodności, szybka moda i ekstremalne zjawiska pogodowe;

- rozpoznaje przykłady chorób i problemów zdrowotnych mogących wynikać z degradacji środowiska;

- wskazuje przykłady działań na rzecz przyrody.

rozumienie

dostateczny

Uczeń:

- opisuje oznaki zakochania;

- wyjaśnia różnice między zakochaniem, popędem seksualnym, miłością młodzieńczą i miłością dojrzałą;

- omawia znaczenie odpowiedzialności w budowaniu relacji;

- opisuje swoją rolę w budowaniu pozytywnej atmosfery w rodzinie;

- wyjaśnia, czym jest manipulacja;

- omawia cele rozwojowe i wyzwania etapu dojrzewania oraz kolejnych etapów życia człowieka;

- wyjaśnia, jakie czynniki wpływają na prawidłowy rozwój płciowy;

- opisuje znaczenie monitorowania stanu swojego ciała;

- charakteryzuje dostępne produkty menstruacyjne;

-wyjaśnia zjawisko ubóstwa menstruacyjnego;

- opisuje, jak zmiana klimatu i degradacja środowiska wpływają na zdrowie indywidualne i publiczne;

- wyjaśnia, jak utrata różnorodności biologicznej wpływa na zdrowie człowieka;

- opisuje negatywne następstwa ekstremalnych zjawisk pogodowych dla zdrowia

- omawia wpływ szybkiej mody na środowisko.

zastosowanie

dobry

Uczeń:

- stosuje sposoby rozwiązywania problemów i konfliktów;

- rozpoznaje manipulację w najbliższym otoczeniu;

- reaguje asertywnie na próby manipulacji;

- monitoruje stan swojego ciała i identyfikuje możliwe nieprawidłowości lub urazy układu moczowo-płciowego;

- wskazuje, kiedy należy zwrócić się o pomoc do osoby dorosłej lub specjalisty;

- dobiera podstawowe sposoby dbania o higienę i komfort w okresie dojrzewania;

- wskazuje sposoby przeciwdziałania ubóstwu menstruacyjnemu;

- uczestniczy w działaniach promujących zdrowie środowiskowe;

- realizuje proste działania na rzecz poprawy stanu środowiska;

- zbiera informacje potrzebne do audytu środowiskowego szkoły;

- wskazuje mocne i słabe strony działań szkoły na rzecz środowiska.

analiza i ocena

bardzo dobry

Uczeń:

- analizuje jakość relacji oraz znaczenie odpowiedzialności, szacunku i wzajemnych granic;

- ocenia zachowania wspierające i niszczące relacje;

- uzasadnia znaczenie mediacji i alternatywnych metod rozwiązywania sporów;

- analizuje wpływ własnych zachowań na atmosferę w rodzinie i relacjach;

- analizuje czynniki wpływające na rozwój płciowy oraz zdrowie w okresie dojrzewania;

- ocenia znaczenie obserwowania własnego ciała i reagowania na niepokojące objawy;

- uzasadnia potrzebę rzetelnej wiedzy o dojrzewaniu, menstruacji i zdrowiu układu moczowo-płciowego;

- analizuje społeczne konsekwencje ubóstwa menstruacyjnego;

- analizuje wpływ zmiany klimatu, degradacji środowiska, utraty bioróżnorodności i szybkiej mody na zdrowie ludzi;

- ocenia działania szkoły lub społeczności lokalnej na rzecz środowiska;

- wykonuje EKOanalizę SWOT;

- uzasadnia potrzebę podejmowania działań klimatycznych i prośrodowiskowych.

tworzenie

celujący

Uczeń:

- tworzy zasady budowania dojrzałych, odpowiedzialnych i bezpiecznych relacji;

- projektuje sposób rozwiązania konfliktu z wykorzystaniem mediacji;

- opracowuje poradnik rozpoznawania manipulacji i asertywnego reagowania;

- proponuje działania wzmacniające pozytywną atmosferę w rodzinie lub grupie rówieśniczej;

- tworzy poradnik dotyczący dojrzewania, rozwoju płciowego i monitorowania zdrowia;

- projektuje działania przeciwdziałające ubóstwu menstruacyjnemu w środowisku szkolnym;

- opracowuje zasady dbania o zdrowie, godność, prywatność i bezpieczeństwo w okresie dojrzewania oraz na kolejnych etapach życia;

- projektuje działania na rzecz poprawy stanu środowiska w szkole lub lokalnej społeczności;

- tworzy plan kampanii, audytu lub akcji proklimatycznej;

- opracowuje rekomendacje po EKOanalizie SWOT swojej szkoły;

- inicjuje działania promujące zdrowie środowiskowe i odpowiedzialność za przyrodę.